Blog

Getallen moeten rond zijn

Ik kwam een oude column van mezelf tegen, die in deze tijd relevant is. De media rapporteren over allerlei wetenschapplijk onderzoek over het coronavirus, en maken dan dezelfde fouten: “tussen de 24.500 en 251.000 mensen kunnen besmet raken” schrijven ze dan, en dat is klinkklare nonsens.

Op sync.nl: Getallen moeten rond zijn.

PS
Op 28 juli rapporteert het RIVM een reproductiegetal van 1.29. Als ze het getal in honderdsten geven, zeggen ze dat het op honderdsten nauwkeurig is. 1.29  betekent groter dan 1.28, en kleiner dan 1.30. Dan kijk je naar wat ze noemen “bandbreedte”, dat is de nauwkeurigheid van het getal, en dan vind je dat het reproductiegetal tussen de 1.0 en 1.6 ligt. De nauwkeurigheid is dus in de orde van 0.3, niet 0.01. Dat is een ernstige fout. Als studenten, toen ik natuurkunde-studenten les gaf over dit onderwerp, meer decimalen opgaven dan ze hard konden maken, kregen ze nul punten voor de opgave. Ook als de uitkomst op zich goed was. Want als je het meetresultaat nauwkeuriger opgeeft dan je hard kunt maken, dan heb je iets heel wezenlijks van wat je aan het doen bent niet begrepen. Sommige studenten werden dan boos. Maar allemaal zeiden ze later “je had wel gelijk”. De meeste van die studenten zijn goede fysici geworden.

PS2
Het CBS meldt “Het betrouw­baarheids­interval plaatst de bovengrens van de oversterfte op 11 691 personen en de ondergrens bij 8 593 personen”. CBS is het Centraal Bureau van de Statistiek. Die moeten iets van statistiek weten, zou je dan in je naiveteit denken. Het verschil tussen onder- en bovengrens is 3.000, het gemiddelde is 10.000, dus de onzekerheidsmarge is 1.500. Als de onzekerheid 1.500 is, dan is “8.593” onzinnig. CBS had moeten schrijven “de ondergrens is 8.500, de bovengrens is 11.500”. Beter is dan “de oversterfte is 10.000 ± 1.500”. Nu.nl neemt de getallen klakkeloos over: “Daarmee schat het instituut in dat in de periode van 9 maart tot en met 24 mei de oversterfte tussen de 8.593 en 11.691 personen ligt”. Van mensen die een CBS publicatie lezen verwacht je dat ze een beetje inzicht hebben in statistiek en representatie van meetresultaten. Nu.nl is een altgemeen nieuwsmedium, van lezers daarvan kun je dat niet verwachten. Het is een verantwoordelijkheid van een nieuwsmedium om de informatie van de bron te vertalen naar het begrippenkader van de lezer. Dat nu.nl de cijfers zo klakkeloos overneemt is zorgelijk, en vooral heel dom.